onverschuldigde betaling

Geld naar de verkeerde rekening overgeboekt, wat nu?

20 maart 2015

Tegenwoordig komt het door de invoering van IBAN aanzienlijk minder voor dan vroeger: geld dat naar de verkeerde rekening wordt overgeboekt. Toch zijn er nog een aantal denkbare situaties waarin je geld naar de verkeerde rekening kunt overboeken.

In dit blogbericht bekijken we die overboeking naar de verkeerde rekening aan de hand van de wet. Wat is de juiste handelswijze in dit geval en hoe krijg je zo snel mogelijk je geld weer terug?

Geld naar de verkeerde rekening overgeboekt

Wanneer je geld naar een verkeerd rekeningnummer hebt overgeboekt, kun je niet storneren (eenzijdig terugboeken). Dat is enkel mogelijk in het geval van bepaalde soorten incassomachtigingen. Wel ontstaat er bij het verkeerd overboeken een verbintenis. Je krijgt namelijk automatisch een vordering uit onverschuldigde betaling.

Daardoor kun je van de ontvanger van het geld in beginsel eisen dat hij het per direct terug boekt. Degene die het geld onterecht heeft ontvangen heeft, indien hij te goeder trouw was, recht op vergoeding van de kosten die hij heeft gemaakt. Die kosten moet je vergoeden, aangezien jij het geld naar de verkeerde rekening hebt overgeboekt.

Wanneer heb je een vordering uit onverschuldigde betaling?

Je hebt een vordering op grond van onverschuldigde betaling wanneer er geld is overgeboekt naar een rekeningnummer, terwijl dat niet de bedoeling was. Er is dus sprake van onverschuldigde betaling:

  • wanneer het bedrag per ongeluk naar het verkeerde rekeningnummer is overgeboekt;
  • wanneer je het bedrag bewust hebt overgeboekt naar het betreffende rekeningnummer, maar bij nader inzien bleek dat deze persoon het geld niet toekwam;
  • wanneer het bedrag per ongeluk dubbel is overgeboekt;
  • wanneer een te hoog bedrag is overgeboekt (het verschil met het juiste bedrag is dan onverschuldigd betaald).

Uiteraard zijn er nog talloze andere situaties te bedenken waarin je een vordering uit onverschuldigde betaling hebt. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de koopovereenkomst die wegens een wilsgebrek wordt vernietigd, waarna achteraf pas een vordering uit onverschuldigde betaling ontstaat omdat door de vernietiging de overeenkomst juridisch gezien nooit heeft bestaan. Ook situaties waarin diensten of goederen ‘onverschuldigd betaald’ worden komen voor.

Twijfel je of je een vordering uit onverschuldigde betaling hebt omdat er bijzonderheden in jouw zaak spelen, dan is het verstandig om een jurist te raadplegen voor advies op maat.

Hoe kom je aan NAW-gegevens?

Je hebt dus een vordering uit onverschuldigde betaling, maar hoe kom je erachter van wie het rekeningnummer is? Soms weet je dat al (omdat de verkeerde overboeking bijvoorbeeld naar de verkeerde persoon in je adresboek is gegaan), maar soms is het ook onduidelijk van wie de rekening is waar het geld naartoe is gegaan.

In dat geval kun je de zaak aanmelden bij je bank. Zij zullen de bank van de ontvanger inlichten over de situatie. Die zal de rekeninghouder inlichten en stellen dat er een verzoek is om het bedrag terug te boeken. De rekeninghouder moet daar zelf aan voldoen. Doet hij dat niet, dan krijgt hij een nieuw verzoek. Wordt ook dan het bedrag niet teruggeboekt, dan krijgt je eigen bank via de andere bank de NAW-gegevens van de rekeninghouder. Jij krijgt deze dan van je bank.

Je moet er rekening mee houden dat deze procedure in het ongunstigste geval één tot twee maanden kan gaan duren.

Geld wordt niet teruggeboekt – Naar de rechter?

Wanneer de ontvanger van het geld het bedrag niet wil terugboeken, dan zal een ingebrekestelling verzonden moeten worden voordat je rechtsmaatregelen kunt treffen. Dat hoeft overigens niet wanneer de ontvanger niet te goeder trouw was bij het ontvangen van het verkeerd overgeboekte bedrag. Het verzenden van een ingebrekestelling hoeft ook niet wanneer bijvoorbeeld uit de houding of een mededeling van de ontvanger blijkt dat hij het geld niet zal terugboeken.

Ontvang je het geld niet terug, dan kun je een procedure bij de rechter starten. Uiteraard is dat alleen zinvol als het bedrag daarvoor hoog genoeg is, want ook bij winst krijg je meestal niet alle kosten van de rechtszaak terug. Voor enkele tientallen euro’s is het niet verstandig om een rechtszaak te starten en in dat geval kun je de zaak beter laten rusten als het geen principekwestie is geworden.

Wil je toch je geld terug, desnoods met een gang naar de rechter, dan zal er een dagvaarding moeten worden geschreven en worden uitgebracht. Met die dagvaarding kan een rechtszaak gestart worden. Het is verstandig om daar hulp van een jurist bij in te schakelen, aangezien het maken van fouten in de dagvaarding ervoor kan zorgen dat de zaak wordt verloren (vaak nog voordat de zaak inhoudelijk wordt bekeken). Dat is zonde, zeker als het om een groot bedrag gaat.

Geld naar de verkeerde rekening overgeboekt – Conclusie

Wanneer je geld naar de verkeerde rekening hebt overgeboekt, krijg je een vordering uit onverschuldigde betaling. Dat wil zeggen dat je van de rekeninghouder het geld terug kan vragen. Weet je niet wie dat is, dan kun je daar via je bank achter komen.

Wil de rekeninghouder het geld niet terugbetalen, dan heb je de mogelijkheid om bij de rechter af te dwingen dat hij het verkeerd overgeboekte geld moet terugbetalen. Het is verstandig om bij grotere bedragen een jurist in te schakelen, zodat er geen (vaak onherstelbare) fouten worden gemaakt in de procedure. Dat is immers zonde bij een zaak die vrijwel zeker wordt gewonnen.

Auteur

mr. B.G.N. (Bart) Gubbels
ondernemingsrecht, arbeidsrecht, contractenrecht


DISCLAIMER: De informatie op deze website is enkel bestemd voor algemene informatiedoeleinden. Hoewel de versterkte informatie met de grootst mogelijke zorgvuldigheid door onze juristen is samengesteld kunnen wij, o.a. vanwege de gecompliceerde en veranderlijke aard van wet- en regelgeving, niet garanderen dat deze informatie compleet, actueel, juist en/of accuraat is op het moment van raadpleging en dat deze toepasbaar is in een specifieke situatie. Wij raden u dan ook aan contact op te nemen met een jurist voordat u handelt of beslist. Zie ook onze uitgebreide disclaimer.