herroeping

Het aanvechten van een definitief vonnis

24 januari 2015

Een juridische procedure eindigt met een vonnis van een rechter, die de knoop over een geschil doorhakt wanneer partijen dat onderling niet voor elkaar krijgen. Het vonnis is soms definitief, soms niet.

In dit blogartikel bekijken we wat een definitief vonnis is en of er nog iets tegen een definitief vonnis te doen is. We bekijken dat aan de hand van het civiele recht.

Definitief vonnis

Een vonnis is definitief, wanneer er geen gewone rechtsmiddelen meer tegen openstaan. Juridisch gezien wordt een definitief vonnis een ‘in kracht van gewijsde’ gegaan vonnis genoemd.

Over het algemeen is een vonnis niet (direct) definitief:

  • Een gewoon civiel vonnis in een bodemprocedure is niet definitief, aangezien er nog gedurende drie maanden hoger beroep open staat.
  • Een vonnis in hoger beroep is in beginsel ook niet definitief, vaak zijn er mogelijkheden om in cassatie bij de Hoge Raad te gaan.
  • Een vonnis waarbij de rechter verstek heeft verleend is niet definitief omdat het verstek nog gezuiverd kan worden en daarna eventueel nog in verzet kan worden gegaan.
  • Een vonnis in kort geding staat ook open voor hoger beroep en is daarom niet definitief te noemen. Overigens kan na een vonnis in kort geding altijd nog een bodemprocedure gevoerd worden.

Welke vonnissen zijn dan wél definitief?

  • Vonnissen waarvan de termijn voor hoger beroep is verstreken;
  • Vonnissen waarbij geen hoger beroep meer mogelijk is om een andere reden.

Aanvechten van een definitief vonnis

Het aanvechten van een definitief vonnis is in beginsel niet mogelijk. Is de termijn voor hoger beroep verlopen of is hoger beroep om een andere reden niet meer mogelijk en is het vonnis in kracht van gewijsde gegaan, dan zijn de gewone rechtsmiddelen uitgeput. In het overgrote deel van de zaken, moet de verliezer zich daar maar bij neerleggen. Heel vaak zijn er namelijk geen mogelijkheden meer om nog iets aan het vonnis te doen.

Soms zijn er echter ontwikkelingen in de zaak die ervoor zorgen dat er nog wel iets tegen een definitief geworden vonnis gedaan kan worden. Dat zijn dan ontwikkelingen die ná het vonnis pas aan het licht moeten zijn gekomen (anders kunnen ze immers in de gewone procedure worden meegenomen). Is er sprake van dergelijke ontwikkelingen, dan kan er een mogelijkheid tot herroeping van het vonnis zijn.

Herroeping

De wetgever heeft het geen goed idee gevonden dat herroeping in veel gevallen kan worden gebruikt. Het definitieve van een in kracht van gewijsde gegaan vonnis wordt dan uitgehold. Dat zou niet goed zijn voor de rechtszekerheid. Daarom is herroeping slechts in drie gevallen mogelijk:

  • Er is door de wederpartij bedrog gepleegd in het geding;
  • Het vonnis is gebaseerd op stukken die achteraf vals bleken te zijn;
  • Na het vonnis zijn stukken gevonden die van beslissende aard zijn. Tevens moeten die stukken in eerste instantie door de wederpartij zijn achtergehouden.

Dit is dus een limitatieve opsomming. Dat wil zeggen: staat je situatie er niet bij, dan kun je geen gebruik maken van herroeping. Definitief is dan ook echt definitief.

Waar kan het mis gaan?

Zoals gezegd, vaak is herroeping geen optie. Waar het vaak mis gaat is onder meer bij de volgende punten:

  • Het vonnis is nog niet in kracht van gewijsde gegaan (het is nog niet definitief). Niet erg: in dat geval kun je de gewone rechtsmiddelen gebruiken om alsnog je gelijk te krijgen.
  • Het middel van herroeping is niet aangewend binnen drie maanden nadat de grond ervoor is ontstaan en bekend is geworden. Kan de wederpartij dit bewijzen, dan is herroeping van een definitief vonnis niet meer mogelijk op die grond. Is er echter nog een andere grond om herroeping op te baseren, dan kan die wel nog worden gebruikt indien dat nog binnen de termijn van drie maanden is.
  • De argumentatie voor herroeping is niet sterk genoeg of is verkeerd weergegeven in de dagvaarding. In dat geval zal de rechter het geding niet heropenen. Het is van groot belang om eerst contact op te nemen met een jurist om te bekijken of herroeping mogelijk is en zo ja, op welke gronden.

Na heropening van het geding

Wanneer de argumenten in de dagvaarding hout snijden, zal de rechter het geding heropenen. Hij bekijkt het geschil daarna opnieuw, maar dan in het licht van de nieuwe informatie die hij heeft. Daarna doet hij opnieuw uitspraak. Tegen de beslissing om het geding te heropenen is geen hoger beroep mogelijk en ook is die beslissing op zichzelf niet te herroepen.

De uitspraak na heropening kan dezelfde zijn als in het eerdere definitief geworden vonnis. De extra informatie heeft in dat geval wel voldoende gewicht gehad om het geding te heropenen, maar niet om ook een andere uitkomst te forceren. Het is dus van belang om daar voor het instellen van een vordering tot herroeping rekening mee te houden. Vaak zal herroeping echter leiden tot een gunstige uitspraak voor degene die het rechtsmiddel heeft ingesteld.

Conclusie

Een definitief vonnis is in beginsel écht definitief. Dat kan echter anders zijn indien de wederpartij zich niet zo netjes heeft gedragen in het geding of wanneer er valse stukken zijn overlegd.

Of herroeping in een bepaalde zaak kans van slagen heeft, is enkel van geval tot geval te zeggen. Het is verstandig om de hulp van een jurist in te schakelen indien je een vonnis wilt herroepen. Hij kan bekijken of er reden is tot herroeping én of die herroeping zinvol zal zijn voor de onderliggende zaak.

Auteur

mr. B.G.N. (Bart) Gubbels
ondernemingsrecht, arbeidsrecht, contractenrecht


DISCLAIMER: De informatie op deze website is enkel bestemd voor algemene informatiedoeleinden. Hoewel de versterkte informatie met de grootst mogelijke zorgvuldigheid door onze juristen is samengesteld kunnen wij, o.a. vanwege de gecompliceerde en veranderlijke aard van wet- en regelgeving, niet garanderen dat deze informatie compleet, actueel, juist en/of accuraat is op het moment van raadpleging en dat deze toepasbaar is in een specifieke situatie. Wij raden u dan ook aan contact op te nemen met een jurist voordat u handelt of beslist. Wet & Recht, de maker en/of aan deze website gelieerde personen sluiten elke aansprakelijkheid voor de gevolgen van het gebruik van de informatie op deze site uit en kunnen niet aansprakelijk worden gesteld hiervoor. Zie ook onze uitgebreide disclaimer.