werknemer ziek

Werknemer ziek door werk! Aansprakelijkheid werkgever?

19 augustus 2014

Een tijd geleden kwam er bij ons een ondernemer op kantoor. Hij had een stratenmakersbedrijf en had een aantal werknemers in dienst. Die werknemers werkten weliswaar niet (of weinig) in de winter met vorst, maar des te harder wanneer het warm weer was.

De stratenmakers begonnen eventueel wat eerder, maar zelfs in hartje zomer waren zij buiten. Zoals veel werknemers die betrokken zijn bij buitenwerkzaamheden, vonden zij het prettig om in hartje zomer hun shirts uit te trekken en in de blote bast te werken. De voordelen daarvan waren onder meer dat het lekkerder werkte, dat ze niet helemaal wit op vakantie hoefden te gaan én (zeiden ze wel eens) het leverde aanzienlijke aandacht van passerende dames op.

Ziek en schade door werkzaamheden

Na zo’n 15 jaar in dienst te zijn geweest, kreeg één van de werknemers echter last van zijn rug. Niet het soort last dat stratenmakers normaal hebben (want het is een enorm zwaar beroep), maar last van de huid op zijn rug. Na controle door huisarts en doorzending naar het ziekenhuis, was de diagnose snel gesteld: huidkanker. Tragisch, ondanks dat de werknemer er uiteindelijk gelukkig wel weer bovenop zou komen.

Waarschijnlijk was de huidkanker ontstaan door het jarenlang in de zon werken. De werknemer was dan ook van mening dat het de schuld was van zijn werkgever dat hij ziek was geworden. Hij vond dat de werkgever de daardoor geleden (onder meer financiële) schade maar moest vergoeden. Samen met zijn advocaat kwam hij met een hele lijst met schadeposten.

Schadevergoeding voor werknemer

Kan een werknemer schadevergoeding vorderen van de werkgever? Dat is de vraag die de ondernemer stelde. Het antwoord: In sommige gevallen kan dat.

De hoofdregel is, dat als de schade op het werk is ontstaan, de werkgever aansprakelijk is. Dat is echter enkel de hoofdregel, want de werkgever kan in twee gevallen onder die aansprakelijkheid uit komen:

  • Het is de eigen schuld of bewuste roekeloosheid van de werknemer geweest geweest óf
  • De werkgever is zorgvuldig genoeg geweest om de ziekte en de daaruit volgende schade te voorkomen.

Als er sprake is van een uitzonderingssituatie waarin de werkgever geen schadevergoeding hoeft te betalen, moet de werkgever dat aantonen met bewijzen.

Ziekte van de werknemer – Eigen schuld of bewuste roekeloosheid?

De werkgever had in dit geval een flink aantal keren tegen zijn werknemers gezegd dat het verboden was om zonder shirt aan te werken én dat het gebruik van zonnebrandcrème verplicht was. Sterker nog, hij zorgde zelfs voor een voorraad zonnebrandcrème met een hoge factor die op het bedrijf aanwezig was.

Helaas had hij ook geconcludeerd dat daar maar weinig gebruik van werd gemaakt én wist hij dat de werknemers vaak toch zonder shirt werkten. Aangezien hij echter veel op kantoor zat en hij weinig op locatie was, kon hij naleving niet echt goed controleren.

Betreft het dan eigen schuld van de werknemer? Nee, dat zeker niet, want dat impliceert dat de werknemer opzettelijk de schade heeft laten ontstaan. Dat is onvoorstelbaar in het geval van huidkanker en dat was in dit geval ook niet zo.

Betreft het bewuste roekeloosheid van de werknemer? Daar is meer voor te zeggen. De werknemer wist dat hij zich moest beschermen tegen de zon én de werkgever heeft hem daar nog een aantal keren duidelijk op gewezen. Toch deed de werknemer dat niet. Uit de rechtspraak lijkt echter op te maken dat bewuste roekeloosheid nog verder gaat dan enkel het zonder shirt of bescherming buiten werken.

Ziekte van de werknemer – Werkgever zorgvuldig genoeg?

De andere uitzondering op aansprakelijkheid van de werkgever is van toepassing indien hij zorgvuldig genoeg is geweest en voldoende voorzorgsmaatregelen heeft genomen om de ziekte en de schade te voorkomen. Hoeveel zijn ‘voldoende voorzorgsmaatregelen’?

De Arbowet is daarbij de minimumnorm en het lijkt erop dat de werkgever daaraan in elk geval heeft voldaan. Hij heeft een beleid gevoerd dat gericht is op zo goed mogelijke arbeidsomstandigheden én hij heeft dit risico goed ingeschat. Tevens heeft hij zijn werknemers duidelijk gemaakt hoe zij zich kunnen en moeten wapenen tegen het risico (shirt aanhouden) én hij heeft goede zonnebrandcrème ter beschikking gesteld.

Naar mijn mening had de werkgever voldaan aan de zorgvuldigheidseis en was hij dus niet aansprakelijk. Natuurlijk was dat geen zwart-wit inschatting, aangezien er natuurlijk ook argumenten zijn om te zeggen dat hij meer had kunnen doen (meer controle op naleving en sancties op niet naleving bijvoorbeeld). De vraag is of dat daadwerkelijk nodig was. Ik was en ben van mening van niet.

Gedeelde schuld?

Het punt van gedeelde schuld is ook van belang in deze casus. Wie zegt immers dat de schade wel echt op het werk is ontstaan? Ja, de werknemer was wellicht regelmatig aan het werk zonder shirt én zonder bescherming, maar hij was tevens een fervent zonliefhebber. Hij ging naar het strand, naar het zwembad en op vakantie naar een zonnig oord.

Al zou de werkgever schadevergoeding moeten betalen voor een ziekte die op het werk is ontstaan, dan nog steeds kan in twijfel worden getrokken of de ziekte wel echt op het werk is ontstaan. Misschien is de ziekte wel ontstaan door de regelmatige uitstapjes in privétijd. Daar is de werkgever net zo min voor aansprakelijk als voor een gebroken been tijdens de skivakantie.

In een dergelijk geval zegt de rechtspraak dat de schuld gedeeld kan worden. 50/50 bijvoorbeeld. Of 70/30, of 90/10, net wat passend is.

De uitkomst van de zaak

Uiteindelijk hadden we een sterke positie. De ondernemer had naar mijn mening voldoende gedaan om zijn aansprakelijkheid af te wenden en al zou dat niet zo zijn, dan had hij die kunnen delen met de werknemer.

In de onderhandeling met de wederpartij hebben we dat aangegeven, waarop de werknemer uiteindelijk aangaf eigenlijk ook wel in te zien dat hij fouten had gemaakt. De werkgever heeft daarop uit coulance aangeboden om een gedeelte van de kosten (die niet door enige verzekering gedekt werden) te betalen.

Stel dat het tot een rechtszaak was gekomen, wat had de rechter moeten beslissen? Had de werkgever schadevergoeding moeten betalen of niet?

Auteur

mr. B.G.N. (Bart) Gubbels
ondernemingsrecht, arbeidsrecht, contractenrecht


DISCLAIMER: De informatie op deze website is enkel bestemd voor algemene informatiedoeleinden. Hoewel de versterkte informatie met de grootst mogelijke zorgvuldigheid door onze juristen is samengesteld kunnen wij, o.a. vanwege de gecompliceerde en veranderlijke aard van wet- en regelgeving, niet garanderen dat deze informatie compleet, actueel, juist en/of accuraat is op het moment van raadpleging en dat deze toepasbaar is in een specifieke situatie. Wij raden u dan ook aan contact op te nemen met een jurist voordat u handelt of beslist. Wet & Recht, de maker en/of aan deze website gelieerde personen sluiten elke aansprakelijkheid voor de gevolgen van het gebruik van de informatie op deze site uit en kunnen niet aansprakelijk worden gesteld hiervoor. Zie ook onze uitgebreide disclaimer.