geheimhoudingsbeding

De inherente zwakte van geheimhoudingsbedingen

25 augustus 2015

Geheimhoudingsbedingen, ook wel geheimhoudingsovereenkomsten of geheimhoudingsverklaringen genoemd, worden in de zakelijke praktijk veel gebruikt. Toch wordt er maar weinig aandacht geschonken aan de inherente zwakte van een dergelijk beding, terwijl er nogal wat problemen kunnen ontstaan (en in de praktijk ook daadwerkelijk ontstaan).

In dit blogartikel bekijken we daarom kort wat de belangrijkste problemen van geheimhoudingsbedingen zijn en geven we aan het einde enkele tips om daar goed mee om te gaan.

Zwakte van geheimhoudingsbedingen

In het kort kan worden gezegd dat de zwakte met geheimhoudingsbedingen de volgende vier zaken betreft:

  1. Een overtreding is vrijwel niet te bewijzen;
  2. Het is erg lastig om de link tussen schade en overtreding te bewijzen;
  3. De hoogte van de schade moet worden bewezen, dat is wellicht nog lastiger;
  4. Het innen van de schade (of boete) kan feitelijk onmogelijk zijn.

Deze vier punten zullen we hierna verder uiteenzetten.

1. Een overtreding is vrijwel niet te bewijzen

Voordat een geheimhoudingsbeding kan worden ingeroepen en kan worden geïnd, zal eerst moeten worden vastgesteld dat er een overtreding heeft plaatsgevonden. Dat kan een groot probleem zijn, want indien je de zaak tot bij de rechter wilt laten komen, zul je keihard bewijs moeten hebben.

Dat houdt dus in, dat je met enkel een zeer sterk vermoeden van overtreding niet voldoende bewijs hebt. Het houdt zelfs in, dat je niet voldoende bewijs hebt indien je zeker weet dat de wederpartij het beding heeft overtreden, maar je ook dat niet kunt bewijzen (denk aan de situatie waarin de betreffende persoon de enige was naast jezelf die toegang had tot de informatie).

Een overtreding moet gestaafd worden met documenten, opnames, getuigenverklaringen en dergelijke.

2. Het is erg lastig om de link tussen schade en de overtreding te bewijzen

Overtreding van een geheimhoudingsbeding is een vorm van wanprestatie. Dat wil zeggen dat je de overeenkomst kunt ontbinden (in sommige gevallen kan dat interessant zijn). Daarnaast houdt een overtreding in, dat je schadevergoeding (vrijwel altijd zonder ingebrekestelling) kunt eisen.

Echter, om schadevergoeding te kunnen eisen, zul je wel moeten bewijzen dat de schade die je hebt geleden, ook daadwerkelijk het gevolg was van de overtreding van het geheimhoudingsbeding. Dat kan een crime zijn: vaak is het niet duidelijk (maar wel waarschijnlijk) dat de schade het gevolg is van de overtreding.

Overtreding van een geheimhoudingsbeding houdt in beginsel het moeten betalen van schadevergoeding in, want het is een vorm van wanprestatie. Echter: hoe bewijs je dat er schade is geleden? Vaak openbaart die schade zich pas na maanden of na jaren. Het wordt onbewijsbaar dat deze schade het gevolg is van de schending van het geheimhoudingsbeding.

3. De hoogte van de schade moet worden bewezen

Als al kan worden bewezen dat er schade is geleden door overtreding van het geheimhoudingsbeding, dan zal moeten worden bewezen hoe groot deze schade is. Dat kan een probleem opleveren omdat de schade niet gemakkelijk meetbaar zal zijn, zeker als de schade zich pas na lange tijd openbaart.

Denk bijvoorbeeld aan het verschil tussen de schade van een kapotte autoruit (gemakkelijk te berekenen aan de hand van de kosten van de ruit en kosten van montage) en de schade van schending van een geheimhoudingsbeding. In dat laatste geval zit je met vragen als: Is een omzetdaling voldoende bewijs van schade, of zou die omzetdaling sowieso zijn opgetreden? Is een gelijkblijvende omzet in een stijgende markt een teken van schade door overtreding van het beding of is het slecht management?

Daarnaast zal een gedaagde partij bij de rechter allerhande argumenten uit de kast trekken om aan te tonen dat de schade aanzienlijk kleiner was of had kunnen zijn indien jij als eiser goed had gehandeld. Zo zal wellicht worden aangevoerd dat je eigen schuld had aan de schade of dat je niet voldoende hebt gedaan om extra schade te voorkomen.

4. Het innen van de schade (of boete) kan feitelijk onmogelijk zijn

Als er al kan worden bewezen dat een bepaalde hoeveelheid schade is geleden door schending van het geheimhoudingsbeding, moet die schade ook nog feitelijk worden verhaald. Dat kan een probleem zijn. Bij bedrijfsgeheimen gaat het vaak om (enorm) grote bedragen, die vaak niet te verhalen zijn op bijvoorbeeld een medewerker of ingehuurde kracht die het geheimhoudingsbeding heeft overtreden.

Het toch verhalen van het gehele bedrag aan schade of boete op de overtreder zou hooguit op termijn kunnen, aangezien een vonnis een verjaringstermijn van 20 jaar kent. De overtreder zal waarschijnlijk niet onder terugbetaling uit komen, aangezien toelating tot de schuldsanering niet waarschijnlijk is. Ondanks deze mogelijkheden, is het voor jou als schuldeiser een moeizaam proces om de schade of boete te verhalen als dat al ooit helemaal lukt.

Tips voor het gebruik van een geheimhoudingsbeding

Het moge duidelijk zijn dat het gebruik van geheimhoudingsbedingen zeker niet zaligmakend is en dat vertrouwen op een geheimhoudingsbeding meestal niet de beste optie is. Echter: vaak zijn er nu eenmaal bedrijfsgeheimen in een organisatie die moeten worden gedeeld omdat anders het werk niet meer uitgevoerd kan worden.

Dat overwegende, is het verstandig om in elk geval de volgende tips in acht te nemen met betrekking tot (bedrijfs)geheimen:

  • Aangezien overtreding van een beding erg lastig vast te stellen is, zorg je er het best voor dat echte bedrijfsgeheimen enkel op ‘need-to-know’-basis worden verstrekt, ondanks dat er wellicht een geheimhoudingsbeding is overeengekomen. Informatie die men niet heeft, kan men immers ook niet doorspelen. Vertrouw slechts op een geheimhoudingsbeding als het echt niet anders kan.
  • Neem een boetebeding op, zodat je de link tussen de schade en de overtreding en de grootte van de schade niet hoeft te bewijzen, maar gewoon de forfaitaire boete kunt innen. Daarmee pak je zowel punt 2 als punt 3 uit dit artikel aan.
  • Zorg ervoor dat je duidelijk aangeeft wat de relatie tussen boetebeding en een eventueel vordering tot schadevergoeding is, zodat je niet vastzit aan (enkel) het boetebeding wanneer de schade hoger is.

Ten slotte geldt: kom je er zelf niet meer uit, dan schakel je een jurist in. Dat geldt zeker wanneer er conflicten over geheimhouding of een geheimhoudingsbeding zijn ontstaan of dreigen te ontstaan. Wij komen graag voor je tot de beste oplossing in elke situatie.

Auteur

mr. B.G.N. (Bart) Gubbels
ondernemingsrecht, arbeidsrecht, contractenrecht


DISCLAIMER: De informatie op deze website is enkel bestemd voor algemene informatiedoeleinden. Hoewel de versterkte informatie met de grootst mogelijke zorgvuldigheid door onze juristen is samengesteld kunnen wij, o.a. vanwege de gecompliceerde en veranderlijke aard van wet- en regelgeving, niet garanderen dat deze informatie compleet, actueel, juist en/of accuraat is op het moment van raadpleging en dat deze toepasbaar is in een specifieke situatie. Wij raden u dan ook aan contact op te nemen met een jurist voordat u handelt of beslist. Wet & Recht, de maker en/of aan deze website gelieerde personen sluiten elke aansprakelijkheid voor de gevolgen van het gebruik van de informatie op deze site uit en kunnen niet aansprakelijk worden gesteld hiervoor. Zie ook onze uitgebreide disclaimer.